مجاورالرضا

معرفی مسجد كوفه به همراه نقشه

مسجد كوفه محلی است كه امام علی(علیه السلام) در داخل آن توسط  ابن ملجم مرادی
ملعون ضربت خوردند و در اثر ضربت شمشیر به شهادت رسیدند.
مسجد كوفه در ۹ كيلومتري شمال شرقي حرم مطهر امام علي(ع) در قلب كوفه قرار دارد .
مسجد كوفه يكي از مساجد چهارگانه بزرگ جهان اسلام و به فرموده حضرت علي(ع) چهارمين
آنها پس از مسجد الحرام، مسجدالنبي و مسجد الاقصي است كه هنگام خلافت امام علی(علیه السلام) و زماني كه آن حضرت، كوفه را مركز خلافت خود قرار دادند، مهمترين پايگاه خلافت
اسلامي بود.
در اين مسجد مقام تعدادي از پيامبران و ائمه(ع)، محرابي كه حضرت علي(ع) در آن به شهادت
رسيده است و همچنين مرقد مسلم بن عقيل، مختار ثقفي و هاني بن عروه قرار دارد كه
در نقشه پيوستي مشخص گرديده اند.
اين مسجد ابتدا توسط حضرت آدم(ع) ساخته شده و پس از مسجدالحرام قديمي ترين مسجد
جهان است. در دهه هاي اول هجري قمري اين مسجد توسط سعد بن ابي وقاص بازسازي و
سپس توسط امام علي(ع) مركز خلافت در نظر گرفته شد.
بنا به روايت متعدد وارده پس از ظهور حضرت مهدي(عج) ، اين مسجد وسعت بسياري خواهد
يافت و مركز فرماندهي عدل جهاني ايشان خواهد شد.

   در مسجد کوفه
ورودی خانمها به مسجد از باب انماط بود وآقایان از باب کندی.ومسجد از سطح خیابان پایین تر بود.

وارد مسجد شدیم در حالی که من از مسجد هیچ نمی دانستم جز اینکه محل شهادت حضرت علی(علیه السلام)است.مسجد حیاط بسیار بزرگی داشت که ظاهراًقبلاًکف آن ریگ وشن و خاک بوده و به تازگی توسط شیعیان شش امامی هند(بوهری ها)باز سازی شده بود.کف صحن که سنگ شده بود ومتاسفانه ایوان ها و شبستان ها هم نوسازی شده بودند و در و دیوار و ستون ها را هم سنگ کرده بودند و هیچ اثری از قدمت مسجد باقی نگذاشته بودند.¹
در همان ایوان که روبروی در ورودی خانمها بود سیّد و رضا را پیدا کردیم.
در مفاتیح الجنان اعمال مسجد کوفه بارها به چشمم خورده بود ولی جزئیات را هیچ وقت نخوانده
بودم.
در قسمتی از ایوان نشستیم و مفاتیح را باز کردیم و تازه فهمیدیم که به چه جای مقدسی پا نهاده ایم.
اعمال مسجد کوفه ترتیب خاصی دارد و در قسمتهای خاصی و به ترتیب باید نمازها وادعیه خوانده
شوندو متأسفانه هیچ تابلوی راهنمایی که نشان دهد اعمال را از کجا بایدشروع کرد وترتیب آنها
چیست در مسجد وجود نداشت و حتی اسم بعضی از مقامها را هم روی آن قسمت ننوشته بودند.
البته خادمانی بودند که ظاهراًکارشان راهنمایی کاروانها بود و هر کاروان با همراهی یکی ازاین خدّام
اعمال را به جا می آوردند.ولی برای افرادی مثل ما هیچ راهنما و نشانه ای نبود.
به هر ترتیب محلها و مقامها را پرسان پرسان پیدا کردیم و مشغول انجام اعمال شدیم.نماز ظهر
وعصر را هم در مسجد وکامل(نه شکسته)خواندیم،تاحدوداًساعت یک بعداز ظهر اعمال طول کشید.
بعد از آن از مسجد بیرون آمدیم که گشتی در اطراف بزنیم و ناهاری بخوریم و برای زیارت
زیارتگاههایی که در آن حوالی هستند و هنوز نمی دانستیم که کجا و متعلق به چه کسانی هستند
به مسجدبرگردیم.
ناهار جز فلافل چیزی که باب طبع بچّه ها باشد پیدا نکردیم،همان را خوردیم و به سمت مسجد
به راه افتادیم.
زیارتگاه های اطراف مسجد کوفه را کاملاً اتّفاقی کشف کردیم چون همانطور که قبلاًگفتم هیچ
راهنما و تابلویی درآن اطراف نبود وما هم کاملاًناآشنا بودیم.
به طور مثال شنیده بودیم که مزار میثم تمّار(علیه الرّّّحمة)در کوفه است اما اینکه کجاست
نمی دانستیم بعد از نهار که در اطراف مسجد قدم میزدیم گنبدی را در فاصله حدود سیصد متری
مسجد دیدیم که حدس زدیم بایدآنجا باشد

و به دنبال کاروانها که به آن سمت می رفتند راه افتادیم و متوجه شدیم حدسمان درست بوده است.

بعد از برگشت از زیارت جناب میثم حد فاصل مزار میثم و مسجد خرابه هایی بود که به نظر می آمد
قلعه ای بوده است و اکنون فقط قسمتی از دیوار آن باقی مانده بود بدون آنکه بدانیم این برج و بارو
مربوط به چه هستند سید از آنها عکس گرفت و وبعداً فهمیدیم اینها آثار به جامانده از دارالاماره کوفه هستند 

 دیواربه دیوار مسجد هم  ساختمانی را دیدیدم که مردم به آنجا رفت وآمد میکنند وقتی پرسیدیم
گفتند که خانه ی حضرت علی (ع) است داخل شدیم.
این خانه متعلق به "ام هانی" خواهر حضرت بوده و ایشان در زمان خلافتشان در کوفه درآن ساکن
بوده اند.و محل غسل وکفن حضرت هم در این خانه بوده است (که اکنون به صورت ضریحی مشخص شده بود)و اتاقهایی بود که به نام امام حسن وامام حسین و زینبین بودند.ونیز چاهی که از آن برای غسل جنازه امیر المومنین آب کشیده بودند.
ظاهراًاین خانه هم بازسازی اساسی شده بود چون هیچ آثار و نشانه ی تاریخیی روی در ودیوار
نبود و حتی دیوارها راهم آجر کرده بودند و از خشت وگل هیچ اثری نبود،امّا فضای خانه بوی غربت
مولا می داد.
از خانه که بیرون آمدیم از چند نفر سراغ حرم حضرت مسلم را گرفتیم گفتند ورودی آن از داخل
مسجد است .

به مسجد برگشتیم و وارد حرم شدیم مزار مسلم و مختار وهانی(علیهم الرحمة) را زیارت کردیم وباز
به مسجد برگشتیم عصر بود و هوای خنک بهاری وماهم حسابی خسته ²کمی در ایوانی که درِب
ورودی  حرم در آن بوداستراحت کردیم و بعد از مسجد خارج شدیم .
به اصرار بچّه ها به سمت مقابل مسجد که به نظر بازار می آمد رفتیم .بازار میوه و تره بار محلی کوفه
بود گشتی زدیم و چون مناسب حالشان نبود گفتند برویم خانه ، ما هم که از خدا خواسته سوار
ماشین شدیم و برگشتیم نجف.

توضیحات:

۱- مادر شوهرم ساختمان مسجد کوفه رابه این صورت برایمان توصیف می کند: «دورتادور صحن به
جای ایوان های کنونی اتاق هایی بود که برای زوار بودند و ما اکثراً عید نوروز به کوفه میرفتیم و دو سه شب در این اتاقها ساکن بودیم.کف صحن هم رمل(شن)بودومحلی که بیت الطشت نامیده میشود زیرزمینی بود با چند اتاق که بسیار در تابستان خنک بود تابستان که به کوفه می رفتیم در آن اتاقها
برای بچه هایمان ننو (گهواره) می بستیم تا در خنکای زیرزمین بخوابند وراهی از این زیرزمین به زیر قسمتی که سفینة النوح نام دارد بود ودر آن قسمت هم چشمه ای بود که از آب آن برای آشامیدن استفاده می شد.»             
اینکه آن زیرزمینها و چشمه را در بازسازی به چه دلیل از بین برده اند راخدا می داند.
۲-ما که عادت به عبادت طولانی نداریم آن روز هم که حدود سه ساعت فقط نماز خوانده بودیم
من که حسابی از پا در آمده بودم و قسمت دشمنتان شود دست دردبی سابقه ای هم گرفته بودم.